Kapat
Genel Sağlık 101 0

Sanal Gerçekliğin Sağlık Alanında Kullanılması – VR Teknolojisi ile Fiziksel Sorunların Tedavisi, Acı ve Korku ile Mücadele

Sanal gerçeklik (genellikle “VR” olarak anılır) eskiden bilim-kurguydu. Bugün ise her yerde karşılaşıyoruz. İhtiyacınız olan tek şey, kendinizi 3 boyutlu sanal dünyalara veya oyunlara kaptırmak için bir akıllı telefon ve bir kulaklık. Bu gelişen teknoloji; sağlık hizmetleri ve araştırmalar için de faydalı olabilir.

Stanford Üniversitesinde sanal gerçeklik hakkında araştırmalar yapan Dr. Andrew Huberman, “Son birkaç yılda, sanal gerçekliğin heyecan verici klinik uygulamalarının sayısında büyük bir artış oldu” diyor.

Araştırmacılar, VR’ın tıbbın birçok alanında yardımcı olabileceğini düşünüyorlar. Bunlar arasında rehabilitasyon egzersizlerini uyarlamak, zihinsel sağlığı iyileştirmek ve ağrıyı azaltmak yer alıyor.

Hareket Kabiliyetinin Geri Kazanılması

Bilim adamları, felç, beyin hasarı, Parkinson hastalığı ve bazı diğer durumların neden olduğu hareket sorunlarını tedavi etmek için VR’ı test ediyorlar. Rehabilitasyon egzersizleri bazen insanların hareketlerini iyileştirmek için kaslarını eğitmelerine yardımcı olabilir.

“VR ile, gerçek dünya terapisinde yapılması gerçekten zor olan şeyleri yapabiliriz” diyor. “Dengenize tek bir yönde ulaşmayı ve kontrol etmeyi öğrenmenizi istiyorsak, tüm oyun bileşenlerinin her şeyi bu yönde hareket ettirmesini sağlayabiliriz.”

“VR, yönergeleri takip etmekte güçlük çeken çocuklara da yardımcı olabilir. Kırmızı şeyleri yumrukla gibi bir şey söyleyebiliriz. Bu onların her türlü karmaşık görevi yapmasını sağlayabilir.”

Ayrıca beynin hareketi koordine eden bölümü olan serebellumu zarar gören yetişkinler için VR egzersizleri geliştiriliyor. Bu tür beyin hasarı, insanların hareketlerini koordinasyonsuz hale getirmektedir.

Ekip, beynin diğer bölümlerine bu hareketleri koordine etmenin öğretilip öğretilemeyeceğini test ediyor. Ancak gözlerin vücudu görebildiği durumda bu gerçekleşemez çünkü beyincik kontrolü ele geçirmeye çalışır.

Bu nedenle araştırmacılar, insanları vücutlarının olmadığı bir VR sahnesine koyuyor. İnsanlar kollarını göremediklerinden, görevi tamamlamak için diğer beyin bölgelerinin görevi devralması gerekir.

Kişi bir nesneyi kapmak için yumuşak bir hareket yaptığında paralar sanal gökyüzünden düşer. Başarılı bir hareket için bu anlık geri bildirim, beynin yeni öğrenme yolları oluşturması için hayati öneme sahip.”

“Sanal gerçeklikte, başka bir beyin sistemini kullanmayı öğrenmelerine yardımcı olmak için ortamı gerçek zamanlı olarak değiştirebiliyoruz.”

Korkuyla Mücadele

Huberman, insanların korku ve endişeyle baş etmelerine yardımcı olmak ve teknikleri test etmek için VR kullanıyor.

Görme, diğer tüm anlamlardan çok, insanların dünyada gezinmek ve hayatta kalmak için kullandıkları duygudur. Ve diğer duyulardan daha çok, fobileri ve endişeleri tetikliyor.

Gördüğünüz şey sanal bir ortam kullanılarak kolayca değiştirilebilir. Ekibi, insanların korkularını yönetmeyi öğrenmelerine yardımcı olmak için sanal gerçekliğin bu yönünü kullanıyor.

Huberman, “Çok gerçekçi deneyimler yaratabiliriz” diye açıklıyor. “Biraz tehdit edici veya çok tehdit edici bir deneyim yaratabiliriz.”

VR, insanlara köpekbalıkları veya örümceklerin sahnelerini gösterebilir, onları bir binanın tepesine yerleştirebilir veya konuşmaları için kalabalığın önünde durmalarını sağlayabilir.

Katılımcıları bu VR deneyimlerinden birine sahip olduktan sonra, ekip onlara stres ve rahatsızlıklarını yönetmenin yollarını öğretir. Bunlar, odaklanmış nefes egzersizleri ve diğer teknikleri içerebilir.

Huberman’a göre sanal gerçekliğin benzersiz bir avantajı, araştırmacıların kaygı belirtilerini doğrudan ölçebilmesidir. Bunlar, göz hareketlerinde ve göz bebeği boyutundaki değişikliklerdir.

Çalışma hala devam ediyor, ancak Huberman, eğitimin insanlara kaygıları konusunda yardımcı olduğunu söylüyor.

Beynin Odağını Hissedilen Acıdan Ayırmak

İnsanların rahatsız edici zihinsel deneyimleri işlemesine yardımcı olmanın yanı sıra VR, insanların fiziksel rahatsızlıklarla baş etmelerine de yardımcı olabilir. Araştırmacılar, sanal gerçekliğin belirli tıbbi prosedürlerden kaynaklanan ağrıları azaltmaya nasıl yardımcı olabileceğini test ediyor.

Washington Üniversitesinden Dr. Sam Sharar, yanıklardan kurtulan çocukların ve yetişkinlerin dikkatini dağıtmak için VR kullanıyor.

“Yanık ağrısı gerçekten çok kötü olabilir. Tahammül etmek zor, ”diyor Sharar. Yanıkların iyileşmesi için yaraların her gün yıkanıp kapatılması gerekir. Bu prosedürler çok acı vericidir. Ağrıyı azaltan ilaçlar genellikle yanık yaralanması olan kişiler için yalnızca kısmi bir rahatlama sağlar.

Sharar, sanal gerçekliğin beynin dikkatini dağıtarak ağrıyı azaltabileceğine inanıyor. “İnsanların sabit miktarda bilinçli dikkati var” diyor. “Bunun bir kısmını ağrılı bir işlemden başka bir göreve yönlendirirseniz, beyin daha az acı çeker. Aynı ağrı sinyali ciltten gelse bile bu olur. “

Ekibin çalışmaları, kapsamlı programın yanık bakımı sırasında insanların ağrısını normal bir video oyunu oynamaya kıyasla yarı yarıya azalttığını göstermiştir.

Sharar ve diğer araştırmacılar, daha etkili ağrı tedavisi sağlamak için sanal ortamları kullanmanın yollarını aramaya devam ediyor. Üç aydan uzun süren kronik ağrısı olan kişiler için, VR’ın dikkat dağıtıcı amaçla kullanmanın yararlı olmadığı görülmüştür. Ekibi ve diğerleri, bilişsel davranış terapisi (CBT) gibi kronik ağrıyı yönetmelerine yardımcı olduğu kanıtlanmış tekniklere erişimi genişletmek için artık VR kullanıyor.

Araştırmacılar bu tür bir terapiyi sürükleyici, sanal bir ortamda sunmak için VR teknolojisinin kullanılabilmesini umuyor: “Bunun ağrının kendi kendine yönetimini geliştirmek için muazzam bir potansiyele sahip olacağını düşünüyorum.”

Huberman, VR tejnolojisinin duyulara sağlayabileceği geri bildirimin de gelişmeye devam edeceğini düşünüyor. Bu tür iyileştirmeler, potansiyel olarak sağlık hizmetinin daha fazla alanında kullanımına kapı açabilir.


Sağlık, ilaçlar, bitkiler ve daha birçok eşsiz konu üzerine güncel yazılarımızdan haberdar olmak için Instagram ve Facebook hesaplarımızı takip etmeyi unutmayın.


Salay LD, Ishiko N, Huberman AD.”A midline thalamic circuit determines reactions to visual threat.Nature. 2018 May;557(7704):183-189. doi: 10.1038/s41586-018-0078-2. PMID: 29720647.

Therrien AS, Wolpert DM, Bastian AJ.”Effective reinforcement learning following cerebellar damage requires a balance between exploration and motor noise. ” Brain. 2016 Jan;139(Pt 1):101-14. doi: 10.1093/brain/awv329. PMID: 26626368.

Schmitt YS, Hoffman HG, Blough DK, Patterson DR, Jensen MP, Soltani M, Carrougher GJ, Nakamura D, Sharar SR. Burns.”A randomized, controlled trial of immersive virtual reality analgesia, during physical therapy for pediatric burns.” 2011 Feb;37(1):61-8. doi: 10.1016/j.burns.2010.07.007. Epub 2010 Aug 7. PMID: 20692769.

Batuhan Korkmaz {Batuhan Korkmaz}

Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde okuyor. Eğitim hayatı süresince öğrendiklerini bir araya getirmek ve sağlığınız hakkında daha kolay bilgi edinebilmeniz amacıyla araştırdıklarını sitesinde paylaşmaktan keyif duyuyor. | korkmaz1001@gmail.com e-mail adresinden ya da @bthnkrkmz Instagram sayfasından iletişime geçebilirsiniz. | Öneri ve şikayetleriniz için: onlineczaci@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir